👁️ جراحی اصلاح اکتروپیون (Ectropion Surgery)
درمان برگشت پلک به بیرون و بازگرداندن محافظت طبیعی چشم
مقدمه
اکتروپیون (Ectropion) نوعی اختلال عملکردی در پلک است که در آن لبهی پلک به سمت بیرون برمیگردد و دیگر در تماس طبیعی با سطح چشم قرار ندارد.
در نتیجه، چشم در معرض هوا قرار گرفته و دچار خشکی، سوزش، قرمزی و اشکریزش مداوم میشود.
دکتر محمدحسن ریختهگر، فوق تخصص اکولوپلاستیک و اربیت، با بهرهگیری از دقیقترین روشهای جراحی ترمیمی، اکتروپیون را بهگونهای اصلاح میکند که هم عملکرد طبیعی پلک بازگردد و هم ظاهر متقارن و طبیعی چشمها حفظ شود.
🔹 علل بروز اکتروپیون
اکتروپیون ممکن است به دلایل مختلفی ایجاد شود که شایعترین آنها عبارتاند از:
-
افزایش سن و شل شدن عضلات و تاندونهای پلک (اکتروپیون اینولوشنال)
-
آسیب یا جراحیهای قبلی پوست اطراف چشم
-
زخم یا سوختگی پوستی در ناحیه پلک
-
فلج عصب صورتی (Facial Nerve Palsy)
-
اکتروپیون مادرزادی (در نوزادان نادر است)
🔹 علائم اکتروپیون
-
سوزش و قرمزی چشم
-
اشکریزش یا خشک شدن مداوم چشم
-
التهاب یا پوستهریزی لبه پلک
-
ترشح چرکی یا چسبندگی پلکها
-
احساس جسم خارجی یا خارش
-
در موارد شدید، زخم سطح قرنیه و تاری دید
🔹 درمان اکتروپیون
در مراحل اولیه، پزشک ممکن است از روشهای موقتی مانند قطره اشک مصنوعی، پماد مرطوبکننده یا نوار چسب پلکی استفاده کند.
اما درمان قطعی، جراحی اصلاحی پلک (Ectropion Repair Surgery) است که ساختار طبیعی پلک را بازمیگرداند.
🔹 روشهای جراحی اصلاح اکتروپیون
دکتر محمدحسن ریختهگر با توجه به علت و شدت برگشت پلک، یکی از روشهای زیر را انتخاب میکند:
-
Lateral Tarsal Strip (سفتسازی لبه خارجی پلک):
رایجترین روش برای اکتروپیون ناشی از افزایش سن است. در این تکنیک، با کوتاه کردن و محکمسازی تاندون گوشه چشم، پلک در موقعیت طبیعی خود تثبیت میشود. -
Skin Grafting (پیوند پوستی):
در مواردی که پوست پلک دچار کمبود یا کشیدگی شدید است، از پیوند پوستی برای بازسازی استفاده میشود. -
Medial Canthoplasty (اصلاح زاویه داخلی چشم):
در اکتروپیونهای ناشی از فلج عصب صورت یا اسکار، این روش برای بازگرداندن انحنای طبیعی پلک کاربرد دارد. -
جراحی ترکیبی:
در برخی موارد پیچیده، ترکیب چند روش برای رسیدن به نتیجهای پایدار و طبیعی بهکار میرود.
🔹 روند انجام جراحی
-
جراحی معمولاً بهصورت سرپایی و تحت بیحسی موضعی انجام میشود.
-
مدت عمل بین ۴۵ تا ۷۵ دقیقه است.
-
بیمار همان روز مرخص میشود و دوره نقاهت بسیار کوتاه است.
-
تورم خفیف و قرمزی تا چند روز طبیعی است و بهتدریج برطرف میشود.
🔹 مراقبتهای بعد از جراحی اکتروپیون
✅ استفاده از کمپرس سرد در ۲۴ ساعت اول
✅ مصرف قطره و پماد آنتیبیوتیک طبق تجویز پزشک
✅ پرهیز از مالش یا فشار به پلک
✅ خوابیدن با زاویه ۳۰ درجه برای کاهش تورم
✅ مراجعه به پزشک جهت بررسی محل بخیهها
🔹 مزایای جراحی اصلاح اکتروپیون
-
بازگشت عملکرد طبیعی پلک و تماس آن با قرنیه
-
رفع سوزش، خشکی و اشکریزش مزمن
-
پیشگیری از زخم و التهاب قرنیه
-
نتیجهی ماندگار با ظاهری کاملاً طبیعی
-
بهبود زیبایی و راحتی در باز و بسته شدن چشم
🔹 چرا دکتر محمدحسن ریختهگر؟
جراحی پلک از ظریفترین و حساسترین جراحیهای چشمی است که نیاز به دانش دقیق آناتومی پلک و اربیت دارد.
دکتر محمدحسن ریختهگر، فوق تخصص اکولوپلاستیک و اربیت و عضو تیم جراحی بیمارستان فوقتخصصی چشم نور تهران، با سالها تجربه در جراحیهای اصلاحی پلک، نتایج ایمن و ماندگاری را برای بیماران خود فراهم میکند.
💬 سوالات متداول
۱. آیا جراحی اکتروپیون دردناک است؟
خیر، تحت بیحسی موضعی انجام میشود و بیمار تنها احساس فشار ملایمی دارد.
۲. آیا جای بخیه باقی میماند؟
خیر، برشها بسیار ظریف بوده و در چینهای طبیعی پوست پنهان میشوند.
۳. آیا امکان بازگشت اکتروپیون وجود دارد؟
در صورت اصلاح کامل علت اصلی و انجام جراحی توسط فوق تخصص اکولوپلاستیک، احتمال بازگشت بسیار کم است.
۴. چه زمانی میتوان به فعالیت روزمره بازگشت؟
بیشتر بیماران طی ۵ تا ۷ روز میتوانند فعالیتهای عادی خود را از سر بگیرند.
۵. آیا این جراحی روی بینایی تأثیر دارد؟
خیر، بلکه با بازگشت تماس طبیعی پلک با قرنیه، دید و رطوبت چشم بهبود مییابد.

پرسش و پاسخ های کاربران
معمولاً تورم و کبودی تا ۷ روز بعد از عمل کاهش مییابد و بیمار میتواند پس از حدود یک هفته به فعالیتهای عادی بازگردد. نتایج نهایی جراحی طی ۳ تا ۶ هفته نمایان میشود.
بوتاکس تنها در موارد خفیف افتادگی یا خطوط اطراف چشم کاربرد دارد و جایگزین جراحی پتوز یا بلفاروپلاستی نیست. نوع درمان مناسب باید توسط پزشک متخصص تعیین شود.
خیر، در صورتی که جراحی توسط فوقتخصص اکولوپلاستیک انجام شود، حالت طبیعی چشم حفظ میشود و فقط پوست و چربی اضافی برداشته میشود تا نگاه جوانتر و شادابتر گردد.
در اغلب بیماران، دید طی ۲۴ تا ۷۲ ساعت بهتدریج بهبود مییابد و پس از یک تا دو هفته به حالت پایدار میرسد. رعایت دقیق توصیههای پزشک در این دوره بسیار مهم است.
خیر، این عمل تحت بیحسی موضعی و بدون درد انجام میشود. بیمار در همان روز عمل مرخص میشود و بهسرعت به فعالیتهای روزمره بازمیگردد.
در روش اندوسکوپیک (Endo-DCR) بدون ایجاد برش پوستی و از طریق بینی مسیر جدیدی برای تخلیه اشک ایجاد میشود. این روش کمتهاجمیتر است و دوره نقاهت کوتاهتری دارد.
خیر، استرابیسم یا انحراف چشم میتواند در هر سنی درمان شود. در بزرگسالان نیز این جراحی علاوه بر بهبود ظاهر چشمها، در بهبود دید دوچشمی و کاهش دوبینی مؤثر است.
بله، در بیماران مبتلا به تیروئید چشمی، جراحی اربیت میتواند بیرونزدگی چشمها را کاهش دهد و تعادل ظاهری چهره را بازگرداند. این جراحی معمولاً پس از کنترل کامل بیماری تیروئید انجام میشود.
پتوز به معنی افتادگی عملکردی پلک است که به دلیل ضعف عضله بالابرنده پلک رخ میدهد، در حالیکه بلفاروپلاستی بیشتر جنبه زیبایی دارد. در جراحی پتوز، عضله پلک ترمیم یا تقویت میشود تا افتادگی اصلاح گردد.
بلفاروپلاستی یا جراحی زیبایی پلک برای برداشتن پوست و چربی اضافی پلک انجام میشود. این جراحی به رفع پف زیر چشم، افتادگی پلک و بازگرداندن شادابی نگاه کمک میکند و معمولاً برای افراد بالای ۳۰ سال که افتادگی پلک دارند توصیه میشود.