🌞 جراحی کاتاراکت (آب مروارید)
بازگرداندن شفافیت دید با روش فیکو و لنزهای داخل چشمی پیشرفته
مقدمه
کاتاراکت یا آب مروارید (Cataract) یکی از شایعترین علل کاهش بینایی در جهان است. در این بیماری، عدسی طبیعی چشم که شفاف است، بهتدریج کدر میشود و نور نمیتواند بهدرستی به شبکیه برسد.
این وضعیت باعث تاری دید، خیرگی در نور، و کاهش وضوح رنگها میشود.
دکتر محمدحسن ریختهگر، فوق تخصص اکولوپلاستیک و جراح چشم، با بهرهگیری از فناوریهای نوین فیکوامولسیفیکیشن (Phacoemulsification) و لنزهای داخل چشمی (IOLs)، جراحی کاتاراکت را با دقت بالا و بدون نیاز به بستری انجام میدهد.
🔹 علائم آب مروارید
-
تاری و کاهش تدریجی بینایی
-
حساسیت به نور و خیرگی در شب
-
دید دوگانه یا سایهدار
-
تغییر مکرر شماره عینک
-
کدر یا خاکستری شدن مردمک چشم
🔹 علل ایجاد کاتاراکت
کاتاراکت معمولاً با افزایش سن بروز میکند، اما عوامل زیر نیز نقش دارند:
-
قرارگیری طولانیمدت در معرض نور خورشید (UV)
-
بیماریهای سیستمیک مثل دیابت
-
مصرف طولانی داروهای کورتونی
-
ضربه یا جراحیهای قبلی چشم
-
زمینه ارثی یا مادرزادی
🔹 روشهای جراحی کاتاراکت
در گذشته جراحی آب مروارید با بخیه و برشهای بزرگ انجام میشد. اما امروزه با پیشرفت فناوری، روش فیکو (Phaco Surgery) جایگزین شده است:
✅ جراحی فیکوامولسیفیکیشن
در این روش، عدسی کدر چشم با دستگاه مخصوص و از طریق برش بسیار کوچک (حدود ۲ تا ۳ میلیمتر) خرد و خارج میشود. سپس یک لنز مصنوعی شفاف (IOL) جایگزین آن میگردد.
مزایا:
-
بدون بخیه و با برش بسیار ظریف
-
بازگشت سریع دید
-
بیحسی موضعی و بدون درد
-
قابل انجام بهصورت سرپایی
🔹 انواع لنزهای داخل چشمی (IOL)
دکتر محمدحسن ریختهگر با توجه به نیاز و شرایط بینایی هر بیمار، بهترین نوع لنز را انتخاب میکند:
| نوع لنز | توضیح |
|---|---|
| Monofocal (تککانونی) | دید واضح در یک فاصله (معمولاً دور) |
| Multifocal (چندکانونی) | دید واضح در فواصل دور و نزدیک |
| Toric (برای آستیگماتیسم) | اصلاح همزمان آستیگماتیسم در بیماران خاص |
| EDOF (عمق میدان افزایشیافته) | دید طبیعی و مداوم بدون نیاز به عینک در اکثر شرایط |
🔹 روند انجام عمل
-
بیحسی موضعی با قطره چشمی
-
ایجاد برش کوچک در قرنیه
-
خرد کردن و خارج کردن عدسی کدر با امواج فراصوت (Phaco)
-
جایگذاری لنز مصنوعی داخل چشم
-
خروج بیمار پس از ۱ ساعت بدون نیاز به بستری
مدت کل جراحی معمولاً ۱۵ تا ۳۰ دقیقه است.
🔹 مراقبتهای بعد از جراحی
✅ استفاده از قطره آنتیبیوتیک و ضدالتهاب طبق دستور پزشک
✅ پرهیز از مالیدن چشم و تماس مستقیم با آب
✅ استفاده از عینک آفتابی در نور شدید
✅ استراحت نسبی در ۲۴ ساعت اول
✅ مراجعه جهت معاینه در روزهای ۱، ۷ و ۳۰ بعد از عمل
🔹 مزایای جراحی کاتاراکت
-
بازگشت دید شفاف و طبیعی
-
بهبود کیفیت رنگ و نور
-
عمل بدون درد و بدون بخیه
-
افزایش استقلال از عینک در زندگی روزمره
-
افزایش ایمنی در رانندگی و فعالیتهای روزانه
🔹 چرا دکتر محمدحسن ریختهگر؟
با توجه به حساسیت عدسی و شبکیه، جراحی آب مروارید باید توسط چشمپزشک با تجربه در جراحیهای ظریف قرنیه و عدسی انجام شود.
دکتر محمدحسن ریختهگر با تکیه بر تجربهی تخصصی در حوزهی جراحیهای انکساری، پلک و اربیت، در بیمارستان فوق تخصصی چشم نور تهران، از پیشرفتهترین دستگاههای فیکو و لنزهای نسل جدید استفاده میکند تا نتایج دقیق، ایمن و ماندگاری برای بیماران حاصل شود.
💬 سوالات متداول
۱. آیا جراحی کاتاراکت دردناک است؟
خیر، تحت بیحسی موضعی انجام میشود و بیمار دردی احساس نمیکند.
۲. چه زمانی دید پس از عمل برمیگردد؟
در اغلب بیماران، دید طی ۲۴ تا ۴۸ ساعت بهتدریج بازمیگردد و پس از یک هفته واضح میشود.
۳. آیا نیاز به بستری دارد؟
خیر، عمل سرپایی است و بیمار همان روز مرخص میشود.
۴. آیا احتمال بازگشت آب مروارید وجود دارد؟
خیر، اما ممکن است در برخی بیماران، غشاء پشتی عدسی در سالهای بعد کدر شود که با لیزر YAG درمان میشود.
۵. آیا پس از عمل نیاز به عینک است؟
در صورت استفاده از لنزهای چندکانونی یا تریک، اغلب بیماران دیگر نیازی به عینک نخواهند داشت.
پرسش و پاسخ های کاربران
معمولاً تورم و کبودی تا ۷ روز بعد از عمل کاهش مییابد و بیمار میتواند پس از حدود یک هفته به فعالیتهای عادی بازگردد. نتایج نهایی جراحی طی ۳ تا ۶ هفته نمایان میشود.
بوتاکس تنها در موارد خفیف افتادگی یا خطوط اطراف چشم کاربرد دارد و جایگزین جراحی پتوز یا بلفاروپلاستی نیست. نوع درمان مناسب باید توسط پزشک متخصص تعیین شود.
خیر، در صورتی که جراحی توسط فوقتخصص اکولوپلاستیک انجام شود، حالت طبیعی چشم حفظ میشود و فقط پوست و چربی اضافی برداشته میشود تا نگاه جوانتر و شادابتر گردد.
در اغلب بیماران، دید طی ۲۴ تا ۷۲ ساعت بهتدریج بهبود مییابد و پس از یک تا دو هفته به حالت پایدار میرسد. رعایت دقیق توصیههای پزشک در این دوره بسیار مهم است.
خیر، این عمل تحت بیحسی موضعی و بدون درد انجام میشود. بیمار در همان روز عمل مرخص میشود و بهسرعت به فعالیتهای روزمره بازمیگردد.
در روش اندوسکوپیک (Endo-DCR) بدون ایجاد برش پوستی و از طریق بینی مسیر جدیدی برای تخلیه اشک ایجاد میشود. این روش کمتهاجمیتر است و دوره نقاهت کوتاهتری دارد.
خیر، استرابیسم یا انحراف چشم میتواند در هر سنی درمان شود. در بزرگسالان نیز این جراحی علاوه بر بهبود ظاهر چشمها، در بهبود دید دوچشمی و کاهش دوبینی مؤثر است.
بله، در بیماران مبتلا به تیروئید چشمی، جراحی اربیت میتواند بیرونزدگی چشمها را کاهش دهد و تعادل ظاهری چهره را بازگرداند. این جراحی معمولاً پس از کنترل کامل بیماری تیروئید انجام میشود.
پتوز به معنی افتادگی عملکردی پلک است که به دلیل ضعف عضله بالابرنده پلک رخ میدهد، در حالیکه بلفاروپلاستی بیشتر جنبه زیبایی دارد. در جراحی پتوز، عضله پلک ترمیم یا تقویت میشود تا افتادگی اصلاح گردد.
بلفاروپلاستی یا جراحی زیبایی پلک برای برداشتن پوست و چربی اضافی پلک انجام میشود. این جراحی به رفع پف زیر چشم، افتادگی پلک و بازگرداندن شادابی نگاه کمک میکند و معمولاً برای افراد بالای ۳۰ سال که افتادگی پلک دارند توصیه میشود.