علت آبریزش چشم از یک چشم می‌تواند به دلیل خشکی سطح چشم، حساسیت، التهاب، ورود جسم خارجی یا اختلال در تخلیه اشک ایجاد باشد. با این حال، وقتی فقط یک چشم به‌طور مداوم اشک می‌ریزد، بررسی وضعیت مجرای اشکی و عملکرد پلک اهمیت ویژه‌ای پیدا می‌کند؛ به‌خصوص اگر آبریزش بدون علت مشخص ادامه داشته باشد.
اشک‌ریزش یک‌طرفه همیشه نشانه انسداد مجرای اشک نیست. برای تشخیص علت، باید مشخص شود که اشک بیش از حد تولید می‌شود یا مسیر طبیعی خروج آن به‌درستی عمل نمی‌کند.
آبریزش چشم بعد از بلفاروپلاستی؛ 7 علت مهم
آبریزش چشم بعد از بلفاروپلاستی چرا ایجاد می‌شود؟ علت‌های شایع، نقش خشکی چشم و مجرای اشکی و زمان نیاز به بررسی پزشکی را بخوانید.
کلیک کنید
چرا فقط یک چشم اشک می‌ریزد؟
اشک به‌طور طبیعی سطح چشم را مرطوب می‌کند و سپس از منافذ کوچکی در لبه داخلی پلک بالا و پایین وارد مجاری اشکی می‌شود. در ادامه، اشک از طریق مجرای اشکی به داخل بینی تخلیه می‌شود.
اگر تولید اشک در یک چشم افزایش یابد یا تخلیه آن مختل شود، ممکن است فقط همان چشم دچار آبریزش شود. مهم‌ترین علت‌ها عبارت‌اند از:
-
انسداد یا تنگی مجرای اشکی
-
خشکی و تحریک سطح چشم
-
التهاب ملتحمه یا لبه پلک
-
ورود گردوغبار یا جسم خارجی
-
تغییر موقعیت پلک
-
اختلال در عملکرد پمپ اشکی هنگام پلک زدن
-
آسیب یا التهاب قرنیه
شناخت تفاوت این علت‌ها مهم است؛ زیرا درمان هرکدام با دیگری متفاوت خواهد بود.
۱. انسداد مجرای اشکی؛ یکی از علت‌های مهم آبریزش یک‌طرفه
یکی از دلایل مهم آبریزش مداوم از یک چشم، اختلال در مسیر تخلیه اشک است. اگر مجرای اشکی تنگ یا مسدود شود، اشک به‌جای تخلیه به داخل بینی، روی لبه پلک جمع می‌شود و از گونه پایین می‌آید.
در این حالت ممکن است فرد متوجه شود که حتی بدون گریه کردن، چشم او مرتب خیس است یا اشک روی صورتش جاری می‌شود.
علائم احتمالی انسداد مجرای اشک عبارت‌اند از:
-
آبریزش مداوم از یک چشم
-
جمع شدن اشک در گوشه داخلی چشم
-
نیاز مکرر به پاک کردن اشک
-
ترشح مخاطی در برخی موارد
-
تورم یا درد در گوشه داخلی چشم، به‌ویژه هنگام عفونت
آبریزش مداوم و یک‌طرفه، به‌خصوص بدون قرمزی یا خارش واضح، می‌تواند بررسی مجرای اشکی را ضروری کند. البته تشخیص انسداد فقط بر اساس علامت آبریزش امکان‌پذیر نیست و به معاینه نیاز دارد.
انسداد مجرای اشکی و ریزش اشک: 5 دلیل اصلی
ریزش اشک مداوم به دلیل انسداد مجرای اشکی؟ علل، علائم، تشخیص و زمان مناسب جراحی اندوسکوپی DCR را بخوانید. درمان کم‌تهاجمی با موفقیت بالا.
کلیک کنید
۲. آیا خشکی چشم باعث آبریزش از یک چشم می‌شود؟
بله. برخلاف تصور رایج، خشکی چشم می‌تواند باعث اشک‌ریزش شود.
وقتی سطح چشم خشک یا تحریک می‌شود، پاسخ دفاعی بدن ممکن است تولید ناگهانی اشک رفلکسی باشد. این اشک گاهی به‌خوبی روی سطح چشم پایدار نمی‌ماند و به‌صورت آبریزش دیده می‌شود.
اگر خشکی یا تحریک در یک چشم بیشتر باشد، ممکن است فقط همان چشم اشک بریزد.
احساس سوزش، وجود جسم خارجی، قرمزی خفیف یا بدتر شدن علائم هنگام استفاده طولانی از نمایشگرها می‌تواند با این وضعیت همراه باشد؛ اما این نشانه‌ها اختصاصی نیستند.
۳. حساسیت یا التهاب چشم
حساسیت چشمی معمولاً هر دو چشم را درگیر می‌کند، اما شدت علائم ممکن است در یک طرف بیشتر باشد. خارش، قرمزی و تورم پلک می‌توانند از نشانه‌های همراه باشند.
التهاب ملتحمه یا التهاب لبه پلک نیز ممکن است باعث اشک‌ریزش شود. اگر ترشح غلیظ، چسبندگی پلک‌ها یا قرمزی قابل توجه وجود داشته باشد، احتمال التهاب یا عفونت باید بررسی شود.
نباید هر نوع آبریزش را به حساسیت نسبت داد؛ به‌ویژه اگر علامت فقط در یک چشم وجود داشته و برای مدت طولانی ادامه یافته باشد.
۴. ورود جسم خارجی یا آسیب سطح چشم
گردوغبار، مژه برگشته به داخل چشم یا ذرات ریز می‌توانند سطح چشم را تحریک کنند و باعث اشک‌ریزش ناگهانی شوند.
اگر آبریزش همراه با احساس وجود شن در چشم، درد، حساسیت به نور یا تاری دید باشد، احتمال آسیب یا التهاب قرنیه نیز مطرح می‌شود.
در چنین شرایطی، چشم نباید مالیده شود. اگر احتمال ورود جسم خارجی یا آسیب وجود دارد، به‌ویژه در صورت درد یا تغییر دید، معاینه پزشکی ضروری است.
۵. افتادگی یا تغییر موقعیت پلک
برای تخلیه مؤثر اشک، پلک باید تماس مناسبی با سطح چشم داشته باشد و هنگام پلک زدن حرکت طبیعی خود را انجام دهد.
اگر پلک پایین از چشم فاصله بگیرد یا به سمت بیرون بچرخد، اشک ممکن است به‌درستی به منافذ اشکی هدایت نشود. در نتیجه، آبریزش ایجاد می‌شود؛ حتی اگر مجرای اشکی کاملاً باز باشد.
این وضعیت ممکن است با افزایش سن، شلی بافت‌های پلک، برخی جراحی‌ها یا آسیب‌های اطراف چشم ارتباط داشته باشد.
بنابراین، بررسی آبریزش یک‌طرفه فقط به مجرای اشکی محدود نمی‌شود و موقعیت و عملکرد پلک نیز باید ارزیابی شود.
چگونه بفهمیم آبریزش از انسداد مجرای اشک است یا خشکی چشم؟
تشخیص بر اساس یک علامت به‌تنهایی امکان‌پذیر نیست، اما برخی تفاوت‌ها می‌توانند به جهت‌گیری اولیه کمک کنند.
| ویژگی | انسداد مجرای اشک | خشکی و تحریک سطح چشم |
|---|---|---|
|
الگوی آبریزش |
ممکن است مداوم باشد | ممکن است متناوب باشد |
|
احساس سوزش یا جسم خارجی |
ممکن است وجود نداشته باشد |
نسبتاً شایع است |
|
قرمزی |
لزوماً وجود ندارد |
ممکن است وجود داشته باشد |
| اشک‌ریزش در هوای بادخیز | ممکن است تشدید شود |
ممکن است تشدید شود |
|
نیاز به بررسی |
ارزیابی مسیر تخلیه اشک |
بررسی سطح چشم و لایه اشکی |
این تفاوت‌ها قطعی نیستند؛ برای مثال، خشکی چشم و انسداد مجرای اشکی می‌توانند هم‌زمان وجود داشته باشند.
پزشک چگونه علت آبریزش یک چشم را تشخیص می‌دهد؟
معاینه با توجه به شرح حال و علائم بیمار انجام می‌شود. پزشک درباره زمان شروع آبریزش، مداوم یا متناوب بودن آن، سابقه ضربه یا جراحی و وجود درد، ترشح یا تغییر دید سؤال می‌کند.
سپس ممکن است موارد زیر بررسی شوند:
-
سطح چشم و قرنیه
-
وضعیت پلک و منافذ اشکی
-
نشانه‌های خشکی یا التهاب
-
مسیر تخلیه اشک
-
عملکرد پلک هنگام پلک زدن
در صورت شک به اختلال تخلیه اشک، ممکن است از آزمون‌های رنگی یا روش‌های تخصصی بررسی مجاری اشکی استفاده شود. انتخاب آزمایش به یافته‌های معاینه بستگی دارد.
اشک ریزش مدام چشم نشانه چیست؟ 8 علت مهمی که باید بدانید
آیا دچار اشک ریزش مدام چشم شده‌اید؟ این مقاله 8 علت اصلی از انسداد مجرای اشکی تا حساسیت را بررسی کرده و بهترین راه درمان را به شما معرفی می‌کند.
کلیک کنید
درمان آبریزش چشم از یک چشم چگونه است؟
درمان به علت اصلی بستگی دارد.
اگر آبریزش ناشی از خشکی سطح چشم باشد، ممکن است درمان‌های مربوط به خشکی و اصلاح عوامل محرک توصیه شوند. در صورت التهاب یا عفونت، درمان باید متناسب با علت انتخاب شود.
اگر اختلال در موقعیت پلک مانع تخلیه اشک شده باشد، رویکرد درمانی با انسداد مجرای اشکی متفاوت خواهد بود.
در مواردی که انسداد مجرای اشک تأیید شود و علائم ادامه داشته باشند، ممکن است درمان‌های اختصاصی مجاری اشکی یا جراحی برای ایجاد مسیر مناسب تخلیه مطرح شوند. روش مناسب به محل انسداد، شدت مشکل و وضعیت بیمار بستگی دارد.
استفاده خودسرانه از قطره‌های آنتی‌بیوتیک یا کورتونی توصیه نمی‌شود؛ زیرا ممکن است درمان نامناسب باشد یا تشخیص را به تأخیر بیندازد.
چه زمانی آبریزش یک چشم نیاز به مراجعه فوری دارد؟
اگر آبریزش همراه با درد شدید چشم، کاهش دید، حساسیت قابل توجه به نور، آسیب یا تماس شیمیایی باشد، باید فوراً ارزیابی پزشکی انجام شود.
همچنین افتادگی ناگهانی پلک، دوبینی، تغییر اندازه مردمک یا سردرد شدید همراه با علائم چشمی نیازمند ارزیابی فوری است.
اگر گوشه داخلی چشم دردناک و متورم شده یا با تب و ترشح چرکی همراه است، احتمال عفونت مطرح می‌شود و مراجعه سریع اهمیت دارد.
در آبریزش مداوم و یک‌طرفه نیز، حتی اگر درد وجود نداشته باشد، بهتر است معاینه انجام شود تا اختلال تخلیه اشک یا مشکلات پلک نادیده نمانند.
برای آبریزش مداوم یک چشم به چه پزشکی مراجعه کنیم؟
اگر آبریزش یک‌طرفه ادامه پیدا کرده یا احتمال اختلال مجرای اشکی وجود دارد، مراجعه به متخصص آشنا با بیماری‌ها و جراحی‌های پلک و سیستم اشکی می‌تواند به تشخیص دقیق‌تر کمک کند.
دکتر محمدحسن ریخته‌گر، فوق‌تخصص استرابیسم و اکولوپلاستیک و اربیت، در زمینه مشکلات پلک و مجاری اشکی فعالیت دارد. در ارزیابی چنین بیمارانی، هدف ابتدا مشخص کردن علت آبریزش است؛ زیرا همه موارد به انسداد مجرای اشک مربوط نیستند و همه بیماران نیز به جراحی نیاز ندارند.
سوالات متداول
علت آبریزش چشم از یک چشم چیست؟
آبریزش یک‌طرفه می‌تواند ناشی از انسداد مجرای اشکی، خشکی چشم، التهاب، ورود جسم خارجی یا تغییر موقعیت پلک باشد. تشخیص علت به معاینه چشم و بررسی مسیر تخلیه اشک بستگی دارد.
آیا آبریزش مداوم از یک چشم نشانه انسداد مجرای اشک است؟
ممکن است. انسداد یا تنگی مجرای اشکی می‌تواند باعث جمع شدن اشک و جاری شدن آن روی صورت شود؛ اما خشکی چشم و اختلال عملکرد پلک نیز می‌توانند علائم مشابهی ایجاد کنند.
آیا خشکی چشم باعث اشک‌ریزش از یک چشم می‌شود؟
بله. تحریک سطح چشم بر اثر خشکی می‌تواند تولید اشک رفلکسی را افزایش دهد. اگر تحریک در یک چشم بیشتر باشد، آبریزش ممکن است فقط در همان چشم دیده شود.
آبریزش چشم از یک چشم چه زمانی خطرناک است؟
اگر آبریزش با درد شدید، کاهش دید، حساسیت شدید به نور، آسیب چشم یا علائم عصبی مانند افتادگی ناگهانی پلک و دوبینی همراه باشد، ارزیابی فوری پزشکی ضروری است.
آیا انسداد مجرای اشک بدون جراحی درمان می‌شود؟
درمان به محل و شدت انسداد بستگی دارد. برخی شرایط ممکن است به درمان‌های غیرجراحی پاسخ دهند، اما در انسداد پایدار و علامت‌دار، گاهی روش‌های تخصصی یا جراحی مجرای اشکی لازم است.
برای تشخیص علت آبریزش یک چشم چه آزمایش‌هایی انجام می‌شود؟
پزشک ممکن است سطح چشم، وضعیت پلک و منافذ اشکی را بررسی کند و در صورت نیاز از آزمون رنگی یا روش‌های تخصصی ارزیابی مجاری اشکی استفاده کند.
آیا آبریزش یک چشم بدون قرمزی هم می‌تواند ناشی از انسداد مجرای اشک باشد؟
بله. انسداد مجرای اشکی ممکن است بدون قرمزی یا درد واضح باعث آبریزش مداوم شود. با این حال، برای تأیید علت باید مسیر تخلیه اشک بررسی شود.
برای آبریزش مداوم چشم از یک چشم به چه پزشکی مراجعه کنیم؟
در صورت تداوم آبریزش یا احتمال اختلال تخلیه اشک، مراجعه به متخصص آشنا با بیماری‌های پلک و مجاری اشکی می‌تواند به تشخیص دقیق علت و انتخاب درمان مناسب کمک کند.
جمع‌بندی
علت آبریزش چشم از یک چشم می‌تواند افزایش تولید اشک به دلیل خشکی و تحریک، التهاب سطح چشم، تغییر موقعیت پلک یا اختلال در تخلیه اشک باشد. انسداد مجرای اشکی یکی از علت‌های مهم آبریزش مداوم است، اما تشخیص آن به معاینه نیاز دارد.
اگر آبریزش یک‌طرفه ادامه‌دار است، بهتر است وضعیت سطح چشم، پلک و مسیر تخلیه اشک بررسی شود. در صورت درد شدید، کاهش دید، آسیب چشم یا علائم عصبی همراه، مراجعه فوری ضروری است.
